Μάγδα Τσιρογιάννη:
Χρονογραφία (Κύπρος), Εκδόσεις Το ΡΟΔΑΚΙΟ
|Η μαύρη πέτρα σου χρυσή
και το ξερό χορτάρι...|
Στα 1973, στις μέρες του Αττίλα, στην Κύπρο
και στα απομεινάρια της ζωής της τοποθετεί
την αφήγησή της η \Μάγδα Τσιρογιάννη.\
Μνήμες ζωής μελωμένες από της Κύπρου τον
μυστηριώδη νόστο, που θέλει το βάρος του να
μας μοιράσει. Να μας στρατεύσει σ' αυτόν
τον πανάρχαιο πόνο: |"Η ΜΟΥΤΤΗ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΝ
- μα λιθαριών παλιών που δεν μπορούν να
διαβαστούν"...|
Με τη \Μάρθα Τσιρογιάννη\ γνωριστήκαμε στα
"παντειακά" μας χρόνια. Στα πρώτα δυο
χρόνια, η δεύτερη αληθινή φιλία ζωής - πριν
μας σκορπίσει το σκοτάδι της εφταετίας~ Τα
"λέγαμε" τόσο λίγο μα τόσο ουσιαστικά!
Εγώ ριγμένη ταυτόχρονα στις πρώτες μου
μάχες στο ρεπορτάζ της ΑΥΓΗΣ και $κείνη...
\"σπασίκλας"\ από τη \σχολαστική\
αφοσίωσή της στο χρέος της σπουδής, σε
δοσμένα τέρμηνα.
Επαρχιωτοπούλα κι αυτή, από τον Βόλο.
Οικότροφη πίσω από τη σιδερόφραχτη πύλη
της οδού Καπλανών, τα λέγαμε πιο πολύ πριν
κατηφορίσω στην Ομήρου για την εφημερίδα
μας. Εγώ απ' έξω εκείνη από μέσα -διαβάζοντας
σα σκυλί τα πυρωμένα μεσημέρια του Ιουνίου-
στον απόηχο από τις πολύβουες πορείες των
Ιουλιανών. Γιατί κι εκεί, όπως και στα
δρώμενα της Σχολής μας, η Μάγδα είχε \"ους
ευήκοον".\
Και ξαφνικά ΧΑΘΗΚΑΜΕ σαν τα πουλιά τ'
αλαφιασμένα στο ξαφνικό "μπουμ"... Τον
ένα τον επήρε ο δρόμος, τον άλλον ο χαμός.
Πολλές φορές τη θυμήθηκα στην ξενιτειά...
Τον πρώτο καιρό της \μεταπολίτευσης,\ όταν
γυρίσαμε, η ΑΥΓΗ στην οδό Ασκληπιού και
Ακαδημίας, ήταν το σημείο επανασύνταξης.
\Το $ξερε\ η Μάγδα πως κι εγώ θα πάω εκεί. Κι
επέρασε μια μέρα - απόβραδο θαρρών γιατί αν
ήταν απομεσήμερο όλο και σε κάποιο παγκάκι
στο πάρκο του Παλαμά θα τα λέγαμε. \Πρόσφυγας\
η Μάγδα τώρα, αφού ο άντρας της ήταν \Κύπριος\
και οι Αττίλες τους είχαν ξεσπιτώσει~
Κάποιος διακριτικός λόγος "για δουλειά"...
Κι εγώ ανήμπορη και χαμένη -ύστερα από
εξήμισι χρόνια ξεριζωμού- δεν ήξερα πού
βγάζει η Ασκληπιού, έτσι που δεν είχα
προλάβει να τα μάθω στο ξεκίνημά της...
δημοσιογραφικής μου πιλάλας!..
Νόμιζα πως θα ξαναπέρναγε η Μάγδα μεσημέρι
-χωρίς αιχμή- να τα βάλουμε κάτω... Περήφανη
-όπως τη γνώρισα- δεν ξαναπέρασε, ίσως τους
πήραν οι δρόμοι, κιόλας -όπως τα γράφει στο
\"Χρονικό"\ της- μα άφησε ματωμένη τη
γρατσουνιά στην καρδιά μου, η αδυναμία μου
να τους συμπαρασταθώ. Να $πιασε και τον
δικό μου χαμό; Πιο ξένη απ' τους ξένους σ'
αυτή την πόλη πια~ χωρίς σημεία αναφοράς,
με τις γέφυρες -έξι χρόνια- τορπιλισμένες.
Και η \εφημερίδα μας\ πάλι, μόνη φωλιά, που
νόμιζα πως την ξέρω.
Θυμόμουν την εκδρομή με τους Βολιώτες
φοιτητές στους λεμονανθούς του Πόρου,
Άνοιξη του $66, όπου με πήρε η Μάγδα να χαρώ,
λίγο πριν τη δικτατορία! Την κιθαρούλα του
Γιώργου~ Τη "συννεφούλα" και τον "Πέτρο,
Τον Γιόχαν και τον Φραντς". Εφτά χρόνια η
Μάγδα (χωρίς να ξέρω πού βρίσκεται), από τις
πιο σταθερές αναφορές μου ζωής. Πρόσμενα
τον γυρισμό, όταν στη βιτρίνα της
Ασκληπιού συνάντησα τη \χρονογραφία της,\
είκοσι πέντε χρόνια μετά, ήταν η πιο
σταθερή γέφυρα που με πέρασε στη ζωή της.
Τόσο μακρινές, μα τόσο κοντά οι πορείες μας.
Μοιραστήκαμε το βάρος των καταστροφών του
καιρού μας. Σηκώσαμε στην καρδιά μας τον \Σωτήρη
Πέτρουλα,\ και από εκείνο το καλοκαίρι
συμπορευτήκαμε μοναχικούς καημούς. Στους
καπνούς του Αττίλα η Μάγδα, μωρομάνα,
θρηνεί την Κύπρο της στα χαλάσματα, κι εγώ
έξω από το ιταλικό κοινοβούλιο με τον
μακαρίτη Ερμή Ευαγγελίδη, τον Αντρέα, την
Όλγα, τον Συρμαλένιο και τον Λουκά, την
Κλαίρη και τον Μίμη, με κρεμασμένα πλακάτ
στο στήθος να ζητούμε \"δικαιοσύνη"\
και παρέμβαση των... Ευρωπαίων να
σταματήσει τη ματωβαμένη μπότα του Αττίλα,
που, αποθρασυμένος από τους εφιάλτες,
προχωρούσε ακάθεκτος... Όπου κι αν
βρίσκεται \Μάγδα Τσιρογιάννη,\ αναζήτησέ
με. Έτσι που φάγαμε την προδοσία με του
κουτάλι, έχουμε πολλά να πούμε... Έχεις
πολλά να γράψεις... Το δεύτερό σου βιβλίο
\"Οι κόρες"\ μου είπε ό,τι διάβαζα στα
μάτια σου το $66, πίσω από τη σιδερόφραχτη
πύλη του Οικοτροφείου της οδού Καπλανών 3,
ό,τι θέριευε την περηφάνεια σου!..
